Yatırım ve İstihdamın Teşviki Amacıyla Bedelsiz İrtifak Hakkı Tesis Edilmesine Ve Bedelsiz Kullanma İzni Verilmesine İlişkin Usul Ve Esaslar

YATIRIM VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ AMACIYLA BEDELSİZ İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLMESİNE VE BEDELSİZ KULLANMA İZNİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Kaynak Maliye Bakanlığı
Resmi Gazete Tarihi 26.05.2007
Resmi Gazete Numarası 26533

Bu Yönetmeliğin dayanağı olan 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesi, 28.02.2009/5838 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsama Dâhil İller ve Dayanak

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu usul ve esasların amacı, 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendinde belirtilen illerde, en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere bedelsiz irtifak hakkı tesisi veya bedelsiz kullanma izni verilmesine ilişkin işlemleri düzenlemektir.

Kapsama dâhil iller

MADDE 2 – (1) Bu usul ve esaslar kapsamına;

a) Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hâsıla tutarı, 1500 ABD Doları veya daha az olan; Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ardahan, Bartın, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Çankırı, Diyarbakır, Düzce, Erzincan, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Kırşehir, Malatya, Mardin, Muş, Ordu, Osmaniye, Siirt, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tokat, Uşak, Van ve Yozgat illeri,

b) Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığınca, 2003 yılı için belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre, endeks değeri eksi olan; Artvin, Çorum, Elâzığ, Kahramanmaraş, Karaman, Kastamonu, Kilis, Kütahya, Nevşehir, Niğde, Rize, Trabzon ve Tunceli illeri,

c) Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri,

dâhildir.

(2) Karabük, Kırıkkale, Samsun ve Zonguldak illeri ise bu usul ve esaslar kapsamına dâhil değildir. Kapsama dâhil olmayan bu illerde 31/12/2006 tarihinde yürürlükte olan 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu usul ve esaslar, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

Bedelsiz İrtifak Hakkı Tesis Edilebilecek ve Kullanma İzni Verilebilecek Taşınmazlar İle Yararlanma Şartları

Teşvik kapsamındaki taşınmazlar

MADDE 4 – (1) Bu usul ve esaslar kapsamına; Hazineye, özel bütçeli kuruluşlara, il özel idarelerine veya belediyelere ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler dâhildir.

(2) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ait işlemler Maliye Bakanlığınca; özel bütçeli kuruluşlara, il özel idarelerine, belediyelere ait taşınmazlar ile ilgili işlemler ise taşınmaz maliki idarelerce yürütülür.

(3) Özel bütçeli kuruluşlar, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen kamu idareleridir.

Teşvikten yararlanacak kişiler ve temel şartlar

MADDE 5 – (1) Bu usul ve esaslarda belirtilen teşviklerden; aşağıdaki şartları taşımaları şartıyla gerçek kişilerle, tüzel kişiler yararlanabilir:

a) Talep edilen taşınmazlar üzerinde gerçekleştirilecek yatırımda en az on kişilik istihdam öngörülmesi,

b) Yatırımın, 2 nci maddede belirtilen kapsama dâhil illerde yapılması,

c) Bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma iznine konu taşınmazların üzerinde gerçekleştirilecek yatırımın toplam tutarının, bu taşınmazların maliki idarelerce takdir edilecek rayiç değerinin üç katından az olmaması,

ç) Talep edilen taşınmazın bulunduğu ilçenin mülkî sınırları içinde organize sanayi veya endüstri bölgesi bulunması hâlinde, bu bölgelerde yer alabilecek yatırımlar için tahsis edilecek boş parsel bulunmaması,

d) Bu esas ve usullerde belirtilen diğer şartların yerine getirilmesi.

Teşvik şekli

MADDE 6 – (1) Teşvikten yararlanacak gerçek veya tüzel kişiler lehine; 4 üncü maddede belirtilen kamu idarelerine ait taşınmazlar üzerinde, kırkdokuz yıl süreli bağımsız ve sürekli nitelikli bedelsiz irtifak hakkı kurulabilir veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması nedeniyle irtifak hakkı tesis edilemeyen taşınmazlar üzerinde ise, kırkdokuz yıl süreli bedelsiz kullanma izni verilebilir.

(2) Bu taşınmazlar üzerindeki kamuya ait ve ihtiyaç dışı bina ve müştemilât ile üzerinde henüz faaliyete geçmemiş yatırım bulunan taşınmazlar da bu kapsamda değerlendirilir.

Kapsam dışı tutulacak taşınmazlar

MADDE 7 – (1) Aşağıda belirtilen taşınmazların üzerinde irtifak hakkı kurulmaz veya kullanma izni verilmez;

a) Tapu kayıtlarında ihtiyatî tedbir, tapu tahsis belgesi, vakıf şerhi bulunan taşınmazlar,

b) Paylı ve elbirliği mülkiyetinde bulunan taşınmazlar,

c) Kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmazlar,

ç) Kamu idarelerince üzerinde irtifak hakkı tesis edilmiş veya kiraya verilmiş olup; irtifak hakkı ve kira süresi sona ermemiş taşınmazlar,

d) Mülkiyeti ihtilâflı olan taşınmazlar,

e) İl kara yolları ağında kalması nedeniyle, 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince Karayolları Genel Müdürlüğüne (Hazine) temlik olunacak taşınmazlar,

f) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 98 inci maddesi gereğince teferruğ yolu ile edinilip de, edinme tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş taşınmazlar,

g) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamındaki taşınmazlar,

ğ) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler ve Yapılacak Yardımlara Dair Kanun gereğince Bayındırlık ve İskân Bakanlığı emrine verilmesi veya tahsis edilmesi gereken taşınmazlar,

h) 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında olup, Genelkurmay Başkanlığınca izin verilmeyen taşınmazlar,

ı) 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında olup; Kültür ve Turizm Bakanlığınca izin verilmeyen taşınmazlar,

i) 17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkındırılmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında kalan taşınmazlar,

j) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup, Kültür ve Turizm Bakanlığınca izin verilmeyen taşınmazlar,

k) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, içme ve kullanma sularının koruma alanları kapsamında olup ilgili idarelerce izin verilmeyen taşınmazlar,

l) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca; millî park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları içinde kalan ve Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar,

m) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü maddesine göre kamulaştırma yolu ile edinilip beş yıl süre ile bir kamu hizmetine tahsis edilmemesi nedeniyle, malikinin geri alma hakkını kullanabileceği bir yılı geçmemiş taşınmazlar ile bu Kanunun 30 uncu maddesine göre edinilen taşınmazlar,

n) 22/11/1984 tarihli 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında olup, Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce izin verilmeyen taşınmazlar,

o) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi gereğince, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Bakanlar Kurulunca tespit ve tefrik edilen yaban hayatı koruma ve geliştirme sahalarındaki taşınmazlar.

ö) 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunla değişik 19/10/1989 tarihli 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre, özel çevre koruma bölgesinde kalıp da Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca uygun görülmeyen taşınmazlar,

p) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Kullanımı Kanunu kapsamında olup; Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca uygun görülmeyen taşınmazlar,

r) 19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân Kanunu gereğince Bayındırlık ve İskân Bakanlığı emrine verilmesi gereken taşınmazlar,

s) Özel kanunları gereğince, üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi ya da kullanma izni verilmesi uygun görülmeyen taşınmazlar.

Hak kurulabilecek ve kullanma izni verilebilecek taşınmazlar

MADDE 8 – (1) Bu usul ve esasların 7 nci maddesindeki istisnalar dışında kalan taşınmazların üzerinde, bedelsiz irtifak hakkı kurulabilir veya kullanma izni verilebilir.

(2) Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup da tescili mümkün olan yerler, tescilden sonra irtifak hakkına konu edilebilir. Tescili mümkün olmayanlar için kullanma izni verilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Komisyon, Duyuru ve Başvurular

Komisyon

MADDE 9 – (1) Yatırımcıya verilecek arazi veya arsa üzerinde bedelsiz irtifak hakkı kurulması veya kullanma izni verilmesiyle ilgili olarak; vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, taşınmazın sahibi olan ilgili idarenin mahallindeki en büyük memuru (defterdar, il özel idaresi genel sekreteri, belediye başkanı, bölge müdürü veya il müdürü) ile taşınmazdan sorumlu birim amiri (millî emlak müdürü, emlak işlerinden sorumlu müdürü gibi), bayındırlık ve iskân il müdürü, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlar için ayrıca belediye imar müdürü ve yatırımın türüne göre ilgili bakanlığın il müdüründen oluşan bir komisyon kurulur.

(2) Komisyonun raportörlüğü, ilgili idarenin taşınmazından sorumlu birim amirliğince yapılır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır.

Taşınmazlara kıymet takdiri yapılması

MADDE 10 – (1) Yatırıma konu taşınmazların; 9 uncu maddeye göre oluşturulan komisyon tarafından ön izin, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesi için değerlendirmeye tâbi tutulmasından önce, bu komisyonun değerlendirme için toplanacağı tarih dikkate alınarak, ilgili kamu idarelerinin taşınmazlarını satmaya yetkili komisyonlarca kıymet takdiri yapılır.

(2) İlgili idareler tarafından belirlenen taşınmazlar dışında kalmasına karşın, yatırımcılar tarafından talep edilen yerler de yukarıdaki hükümler çerçevesinde değerlendirmeye tâbi tutulabilir.

Yatırıma elverişli yerlerin yatırımcılara duyurulması

MADDE 11 – (1) Yatırım yapmaya uygun arazi veya arsalar, ilgili idarelerce tüm nitelikleri belirlenerek, taşınmazın bulunduğu yerdeki ticaret odası, sanayi odası ve ziraat odasına bildirilir. Bu taşınmazlar, valilikler ve ilgili idarelerce de mutat yollarla duyurulur.

(2) Yatırımcılar tarafından talep edilen taşınmazlar, komisyonun değerlendirme için toplanacağı tarih ve 10 uncu maddede belirtilen kıymet takdiri dikkate alınarak, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 17 nci maddesi hükümlerine göre ayrıca duyurulur.

Başvuru ve istenecek bilgi ve belgeler

MADDE 12 – (1) Yatırımcı; Ek 1’de yer alan form dilekçeyi doldurup, Ek 2’de yer alan belgeler ile birlikte, taşınmazın bulunduğu yerdeki mal sahibi idareye başvurur.

Komisyonun çalışmaları ve ilgili idarelerce yapılacak işlemler

MADDE 13 – (1) Bu usul ve esasların 9 uncu maddesinde belirtilen komisyon bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni için başvuranların taleplerini değerlendirirken, malî durum, kayıtlı ve ödenmiş sermaye, izin verilecek taşınmaz üzerinde yapılacağı belirtilen yatırımın finansman kaynaklarına ilişkin olarak verilen belgeleri ve yatırıma ilişkin avan projeyi öncelikle inceleyerek ilgiliye ön izin, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesinin uygun olup olmadığını karara bağlar.

(2) Aynı taşınmazın bedelsiz irtifak hakkını veya kullanma iznini talep eden birden fazla yatırımcı olması halinde, yatırımcıların önerdikleri istihdam sayıları ve yatırım tutarlarından en yükseği yüz puan üzerinden değerlendirilerek, diğer istihdam ve yatırım rakamlarının en yüksek istihdam ve yatırım rakamlarına oranına göre puanlama yapılır ve en yüksek toplam puanı alacak proje tercih edilir. Yapılacak bu puanlamada da eşitlik olması halinde, en fazla istihdam sağlayacak proje tercih edilir.

(3) Yatırımcıya bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilecek taşınmaz miktarının belirlenmesinde, avan projede belirtilen kapalı ve açık alanların gerçekçi olarak belirtilen büyüklükleri dikkate alınır.

(4) Komisyon tarafından yapılan değerlendirme sonucu alınacak kararla birlikte, ön izin, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesi uygun bulunan yatırımcı tarafından düzenlenmesi gereken belgeler ile talep edilen taşınmaza ilişkin bilgi ve belgelerin bir örneği ilgili idareye gönderilir.

(5) İlgili idareler, komisyon kararlarını inceleyerek talepleri sonuca bağlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Taleplerin Değerlendirilmesi ve Sözleşme

Ön izin işlemleri

MADDE 14 – (1) İrtifak hakkına veya kullanma iznine konu taşınmazların maliki idarelerce, bedelsiz irtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek taşınmazlardan imar plânı bulunmayan yerlerin, yatırımcı tarafından imar plânlarıyla imar uygulamalarının ve yapılacak tesislere ilişkin uygulama projelerinin yaptırılması amacıyla ön izin verilebilir. Bu durumda taşınmazın maliki idare ile yatırımcı arasında Ek 3’te yer alan ön izin sözleşmesi imzalanır.

(2) Bedelsiz irtifak hakkına veya kullanma iznine konu taşınmazın imar parseli niteliğinde bulunması durumunda, yapılacak yatırımın taşınmazın imar plânında ayrıldığı amaca uygun olması zorunludur.

İstihdam koşulları

MADDE 15 – (1) İstihdam edilecek işçi sayısına, yatırım konusu işletmenin faaliyete geçtiği tarihten itibaren beş yıl süreyle uyulması zorunludur.

(2) Üretime katkı sağlamak amacıyla hizmet satın alınmak suretiyle sağlanan istihdam, taahhüt edilen istihdam sayısı içerisinde değerlendirilmez.

Sözleşme yapılması ve tescil işlemleri

MADDE 16 – (1) Bedelsiz ön izin veya bedelsiz kullanma izni verilmesine ilişkin kararın taşınmazın maliki ilgili idarece yatırımcıya tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ön izin veya kullanma izni sözleşmesinin taraflarca imzalanarak notere tasdik ettirilmesi gerekir.

(2) Bedelsiz irtifak hakkı kurulmasına ilişkin kararın ise taşınmazın maliki ilgili idarece yatırımcıya tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Ek 4’te yer alan irtifak hakkı sözleşmesi taraflarca imzalanarak, irtifak hakkının resmi senet düzenlenmek suretiyle bağımsız ve sürekli nitelikte tapuya tescil işleminin yapılması zorunludur.

(3) Bedelsiz kullanma iznine ilişkin sözleşme taraflarca imzalanarak noterce tasdik veya irtifak hakkı tapuya tescil edilmeden, taşınmazlar yatırımcıya teslim edilmez ve üzerinde herhangi bir inşaî faaliyete izin verilmez.

Bedelsiz irtifak hakkının veya kullanma izninin başkalarına devri

MADDE 17 – (1) Yatırımcı, yatırımın faaliyete geçmesinden sonra tapu sicil müdürlüğünde resmî senet düzenlenmek suretiyle lehine kurulan bedelsiz irtifak hakkını, başka bir gerçek veya tüzel kişiliğe devredebilir. İrtifak hakkını devralan gerçek veya tüzel kişiler devir tarihinden itibaren otuz gün içinde taşınmazın maliki ilgili idareye müracaat ederek aynı şartlarla yeni sözleşme düzenlemek zorundadır.

(2) Yatırımcı; yatırımın faaliyete geçmesinden önce veya sonra bedelsiz kullanma iznini Maliye Bakanlığının izni olmadan başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredemez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yatırım, Denetim ve Geri Alma

Yatırımın başlaması ve tamamlanması

MADDE 18 – (1) Yatırımcı tarafından hazırlanan ve yatırımla ilgili bilgileri içeren ve Ek 5’te yer alan yatırım bilgi formunda belirlenen süreler göz önünde bulundurularak bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma iznini veren idarece öngörülen sürede yatırıma başlanılması ve uygulama projelerinde gösterilen yapı ve tesislerin inşaatlarının bitirilerek faaliyete geçilmesi zorunludur.

(2) Belirlenen süreler içerisinde tamamlanamayan yatırımlar için mücbir sebepler dışında ek süre verilemez.

Mücbir sebepler

MADDE 19 – (1) Öngörülen sürelerin hesabında;

a) Yangın, zelzele, su baskını gibi tabii afetler,

b) Ülkede genel veya işin yapıldığı yerde kısmî seferberlik ilânı,

c) Genel ve kısmî grev, lokavt gibi kısmî hak kullanımından doğan imkânsızlıkların meydana gelmesi,

ç) Bulaşıcı hastalık, salgın gibi olayların çıkması,

ile yatırım sürecini etkileyen ve önceden öngörülemeyen benzer mücbir sebepler nedeniyle geçen süreler dikkate alınmaz.

İnşaatın ve işletmenin denetlenmesi

MADDE 20 – (1) Bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilen taşınmazlar üzerinde inşa edilecek yapı ve tesisler, yatırımcı tarafından uygulama projelerine uygun olarak yaptırılır. İrtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen alanın sınırları dışında kalan yerlerde inşaat yapılamaz.

(2) İlgili idareler, inşaat aşamasında ve işletme süresince gerekli gördüğü takdirde arsa veya arazinin üzerindeki bütün yapı ve tesisleri kontrol etmeye veya ettirmeye yetkilidir. Bu kontroller sırasında belirlenecek hata ve eksiklikler, ilgili idarelerce belirlenecek süre ve şartlarla yatırımcı tarafından tamamlanır.

(3) İnşaatın mücbir sebepler hariç, öngörülen süre içerisinde ve projeye uygun olarak tamamlanmasının ardından yatırımın devamı, faaliyetin durumu, istihdam koşulları, tesisin onarım gerektirip gerektirmediği, 5084 sayılı Kanun ve sözleşmede belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığı gibi hususlar yönünden ilgili idareler tarafından her zaman denetim yapılabilir.

Bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilen taşınmazın tahliyesi ve geri alınması

MADDE 21 – (1) Yatırımcı tarafından, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin tamamlanmadığının veya taşınmazın üzerine yatırıma başlama tarihinden itibaren bir yıl içinde herhangi bir yatırım yapılmadığının ya da işletmeye geçtikten sonra faaliyetin sona erdirildiğinin tespiti, irtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmesinin ağır şekilde ihlâli sayılır ve bu durumda herhangi bir yargı kararı aranmaksızın irtifak hakkı veya kullanma izni iptal edilerek taşınmazın üzerindeki muhdesat, zemin maliki idareye intikal eder.

(2) Bu durumda ilgili idarenin talebi üzerine irtifak hakkı tapu idarelerince resen terkin edilir ve taşınmazın carî yıl proje maliyet bedelinin yüzde biri oranında tazminat alınır.

(3) Yatırımcı, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın ilgili idarece alınacak bedelsiz irtifak hakkının ya da kullanma izninin iptal edildiğine dair kararın tebliğ tarihinden itibaren bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilen taşınmazı otuz gün içinde tahliye ederek boşaltmak zorundadır.

(4) Taşınmazın geri alımı sırasında, taşınmazın yatırımcıya korunarak kullanımı şartıyla üzerindeki bina ve müştemilatıyla teslim edildiği hallerde, teslim edilen bina ve müştemilatın korunarak kullanılmamasından doğan zararlar ilgili idarelerce ayrıca tazmin ettirilir.

Bedelsiz irtifak hakkının veya bedelsiz kullanma izninin bedelliye dönüştürülmesi

MADDE 22 – (1) Yatırımcı tarafından, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin gerçekleştirilmesine rağmen yatırımın tamamlanmaması veya öngörülen istihdam sayısına yüzde onu aşan oranda uyulmaması hâlinde, bedelsiz olarak kurulmuş olan irtifak hakkı veya verilen kullanma izni, bedelliye dönüştürülür.

(2) Bu durumda yıllık irtifak hakkı veya kullanma izni bedeli, yatırımın carî yıl proje maliyet bedelinin binde beşidir.

(3) Bedelli irtifak hakkı tesisi veya kullanma izni verilmesine ilişkin kararın yatırımcıya tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde kabul edilmemesi veya gerekli işlemlerin yaptırılmaması hâlinde, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni iptal edilir. Bu durumda taşınmaz ve üzerindeki muhdesatlar, sağlam ve işler durumda herhangi bir tazminat veya bedel ödenmeksizin zemin maliki idareye intikal eder ve yatırımcıdan taşınmazın carî yıl proje maliyet bedelinin yüzde biri oranında tazminat alınır.

Masraflar

MADDE 23 – (1) Bedelsiz ön izin ve kullanma izin sözleşmesinin notere tasdik ettirilmesi ve bedelsiz irtifak hakkının tapuya tesciline yönelik işlemler ile bu hakların devri ve terkini, yapı ve tesislerin inşası ve kullanımı için Maliye Bakanlığı, mahallî idareler ve benzeri kuruluşlara ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç, prim ve benzeri malî yükümlülükler yatırımcı tarafından karşılanır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 24 – (1) Bu usul ve esasların uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütler Maliye Bakanlığınca giderilir.

Daha önce bedelsiz devredilen taşınmazlar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 24 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan bedelsiz devir işlemlerine, ilgili idarelerce bedelsiz devrin uygun görüldüğü tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır.

Sonuçlandırılmamış başvurular

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin 31/12/2006 tarihinde yürürlükte olan hükümlerinden yararlanmak üzere yatırımcılar tarafından talep edilen ve 2/4/2004 tarihli ve 2004/7114 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Hazineye, Katma Bütçeli Kuruluşlara, Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Ait Arazi ve Arsaların Gerçek veya Tüzel Kişilere Bedelsiz Devrine İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre oluşturulan komisyon tarafından talepleri uygun bulunmasına karşın, henüz ilgili idarelerin yetkili birimlerince gerekli izin verilmeyen başvurular; yeni bir komisyon kararı alınmasına gerek bulunmaksızın bu usul ve esaslara göre değerlendirilir.

Yürürlük

MADDE 25 – (1) Bu usul ve esaslar; 1/5/2007 tarihinden geçerli olmak üzere, yayımı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 – (1) Bu usul ve esaslar hükümlerini;

a) Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler açısından Maliye Bakanlığı,

b) Özel bütçeli kamu idarelerine ait taşınmazlar açısından, idarelerin merkez birimleri,

c) İl özel idarelerine ait taşınmazlar açısından valiler,

ç) Belediyelere ait taşınmazlar açısından belediye başkanlıkları,

yürütür.

EK 1)

…………………………………………………………..NE/NA

29/01/2004 tarihli ve 5084 sayılı Kanunun 5 inci maddesi çerçevesinde bedelsiz irtifak hakkından / bedelsiz kullanım izni hakkından yararlanmak istiyorum. Şahsım, yatırım ve taşınmaz ile ilgili bilgiler aşağıda gösterilmiş olup, istenilen belgeler dilekçe ekinde sunulmuştur.

Gereğini arz ederim.   …../…../ 20……

EK:     adet belge.

Kişi veya Yetkili Temsilcinin

Adı Soyadı

Tüzel Kişilerin Unvanı

İmza / Kaşe

TALEP FORMU

Adı, Soyadı,T.C. Kimlik No./ Unvanı
Y

A

T

Kanuniî Temsilci-sinin Adı-Unvanları
I

R

Telefon Numaraları
I Vergi Sicil No
M Oda Sicil No
C

I

Adres
T Tapu Bilgileri 1. Taşınmaz 2. Taşınmaz 3. Taşınmaz
A İli
Ş İlçe
I Mah/Köy
N Mevkii/Yöresi
M Pafta No/Cilt No
A Parsel No/Sıra No
Z Yüz Ölçümü (m2)
Yatırım Yapılacak Alan (m²)
Y Konusu
A Türü
T İstihdam Kapasitesi (Kişi)
I Faaliyete Geçme Tarihi
R Toplam Sabit Yatırım Tutarı (YTL)
I

M

Yatırımın Tamamlanma Süresi (Yıl)
Sair Hususlar
(EK 2)
29.01.2004 TARİHLİ VE 5084 SAYILI KANUNA GÖRE YATIRIMCILARDAN İSTENECEK BELGELER LİSTESİ
BELGENİN KİŞİ
SIRA NO TARİHİ NO’SU ADEDİ MAHİYETİ GERÇEK TÜZEL
1 Yatırım Bilgi Formu * + +
2 Organize sanayi bölgesinde boş yer bulunmadığına ve yatırımın bu alanlarda yapılamayacağına ilişkin belge ** + +
3 Endüstri bölgesinde boş yer bulunmadığına ve yatırımın bu alanlarda yapılamayacağına ilişkin belge *** + +
4 Yatırım Takip Formu + +
5 Avan Proje (Çap Üzerine Tesislerin Yerleşimini ve Ölçülerini Gösterir Vaziyet Planı) + +
6 Oda Sicil Kayıt Örneği + +
7 Banka Referans Mektubu + +
8 Vergi Borcu Bulunmadığına İlişkin Belge + +
9 İşletme Hesabı Özeti +
10 İşletmenin Son Üç Yıllık Bilançosu + / – +
11 Son Üç Yıllık Mali Tablolar + / – +
12 Halka Açık A.Ş.’lerde, Halka Açılma Oranını Gösteren Belge +
13 Şirket Ana Sözleşmesi +
14 Kanuni Temsilcilerin İmza Sirküleri ve Adresleri +
15 İstenecek Diğer Belgeler + +
NOT:
( + )  : Karşısında artı işareti olan belgeler ilgili sütundaki kişiden istenir.
( – )   : Karşısında eksi işareti olan belgeler ilgili sütundaki kişiden istenmez.
(+/-)  : Karşısında artı veya aynı zamanda eksi işareti olan belgeler ilgili kişide varsa istenir.
*       : Bu formun tüm sayfaları yatırımcı tarafından tasdik edilecektir.
**     : Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığından alınacaktır.
***    : Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan alınacaktır.

(EK 3)

YATIRIM VE İSTİHDAMI TEŞVİK AMAÇLI

ÖN İZİN SÖZLEŞMESİ

I. BÖLÜM

GENEL ŞARTLAR

MADDE 1 – …….. ili, …….. ilçesi, ………. köyü/mahallesi, …… mevkiinde bulunan mülkiyeti ……………… ait ……. ada/cilt, ….pafta/sayfa, …. parsel/sıra numaralı ve ……….m² yüz ölçümlü taşınmazın üzerinde ……. kişiye en az beş yıl boyunca istihdam sağlayacak ………. amaçlı tesisler kurulması ve ileride kurulacak bedelsiz irtifak hakkına/kullanma iznine esas ve hazırlık olması amacıyla, imar planı bulunmayan bu taşınmazın imar planının ve uygulamasının yaptırılmasına ve imar planında taşınmazın talebe uygun amaca ayrılmasına/taşınmazın üzerinde yapılacak tesislere ilişkin uygulama projesinin yapılarak/yaptırılarak yetkili birimlere onaylatılmasına imkân vermek üzere ………………………. (gerçek veya tüzel kişinin adı veya ünvanı) ön izin verilmiştir.

Ön izin verilen alanın sınırı: (Bitişik parsellerin, tapulama görmüşse parsel numaraları, tapulama görmemişse maliklerinin isimleri yön belirtilerek yazılır. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde ise, belirleyici özellikleri kaydedilir).

Niteliği: (Taşınmazın cinsine göre, varsa bina ve müştemilâtı, ekili ve dikili şeyler ile bunların kime ait olduğu yazılır).

MADDE 2 – Bedelsiz ön izin süresi….ay/yıldır. Bu süre ön izin sözleşmesinin taraflarca imzalandığı tarihte başlar.

MADDE 3 – Bedelsiz ön izin süresi içinde bu taşınmazın imar planı ve uygulaması yatırımcı tarafından yaptırılacak ve taşınmazın imar planında talebe uygun amaca ayrılması sağlanacak/taşınmazın üzerinde yapılacak tesislere ilişkin uygulama projesi yapılarak/yaptırılarak yetkili birimlere onaylatılacaktır. Ön izin süresi içerisinde taşınmaz yatırımcıya teslim edilmeyecek, üzerinde fiilen herhangi bir inşaî faaliyette bulunulmayacak ve hafriyat dökülmeyecektir.

MADDE 4 – Bedelsiz ön izin süresi içerisinde, 3 üncü maddede sayılan şartların yatırımcı tarafından yerine getirilememesi halinde yatırımcı tarafından talep edilmesi ve ilgili idare tarafından gerekçelerin uygun bulunması durumunda ön izin süresi … aya/yıla kadar uzatılabilir. Bu süre içerisinde de gerekli işlemlerin tamamlanmaması durumunda, ön izin iptal edilecek ve ön izin sahibi tarafından ilgili idareden herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunulmayacaktır.

MADDE 5 – Bedelsiz ön izin verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından, ön izin süresi içerisinde yukarıda belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde; talep konusu taşınmaz üzerinde, ilgili idarelerce daha sonra belirlenecek koşullar dâhilinde tapu sicil müdürlüğünde resen resmî senet düzenlenmek suretiyle, 5084 sayılı Kanunun 5 inci maddesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin “Yatırım ve İstihdamın Teşviki Amacıyla Bedelsiz İrtifak Hakkı Tesis Edilmesine ve Bedelsiz Kullanma İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar”a göre, adına bedelsiz ön izin verilen gerçek veya tüzel kişi lehine kırkdokuz yıl süreli bağımsız ve sürekli nitelikli bedelsiz irtifak hakkı kurulacaktır.

MADDE 6 – Sözleşme ile ilgili bütün vergi, resim, harç, katkı payları ve benzeri malî yükümlülükler ön izin sahibine aittir.

MADDE 7 – Ön izin sahibi bu hakkını devredemez.

MADDE 8 – Bu sözleşmede belirtilen yükümlülüklere uyulmadığının tespit edilmesi halinde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın bedelsiz olarak verilen ön izin iptal edilir.

MADDE 9 – Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

MADDE 10 – Uyuşmazlıkların çözüm yeri taşınmazın bulunduğu yerin icra daireleri ve mahkemeleridir.

II. BÖLÜM

ÖZEL ŞARTLAR

Bu sözleşmede yazılı hususları olduğu gibi kabul ve taahhüt ederim.

İLGİLİ İDARE YETKİLİSİ                                                                            ÖN İZİN SAHİBİ

(Ek 4)

YATIRIM VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ AMACIYLA TAŞINMAZ VERİLMESİNE

İLİŞKİN BEDELSİZ İRTİFAK HAKKI SÖZLEŞMESİ

MADDE 1 – Üzerinde Bedelsiz İrtifak Hakkı Kurulacak Taşınmazın Tapu Kaydı

İli                                              :

İlçesi                                         :

Köyü                                         :

Ada No/Cilt No                        :

Parsel No/Sayfa No                :

Vasfı                                         :

Yüz Ölçümü                            :

MADDE 2 – Bedelsiz İrtifak Hakkının Süresi, Başlama ve Bitiş Tarihi

Birinci maddede nitelikleri belirtilen …………. m² yüzölçümlü taşınmazın üzerinde aşağıdaki koşullarla bağımsız ve sürekli nitelikli bedelsiz irtifak hakkı kurulmuştur.

Hakkın süresi kırkdokuz yıldır.

Bu hak tapuya tescil tarihinde başlayacaktır.

MADDE 3 – Hak Sahibi

(Bu kısma bedelsiz irtifak hakkı tesis edilen gerçek veya tüzel kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik no veya unvanı ve adresi yazılacaktır).

MADDE 4 – Bedelsiz İrtifak Hakkının Konusu

Birinci maddede belirtilen taşınmazın üzerinde, ………………………….yapılacak ve bu amaçlarda kullanılacaktır (Boş bırakılan kısma taşınmaz üzerinde yapılacak yatırımın türü ve konusu yazılacaktır).

MADDE 5 – İstihdam Edilecek Kişi Sayısı

(Bu kısma yapılacak tesislerde fiilî ve sürekli olarak çalıştırılacak işçi sayısı yazılacaktır).

MADDE 6 – İrtifak Hakkına Konu Taşınmazın Kullanım Şekli

İrtifak hakkı süresince, irtifak hakkı konusu taşınmaz dördüncü maddede belirtilen yatırım amacında kullanılacak ve projede belirtilen tesisler dışında başka bir yapılaşmaya gidilmeyecektir.

MADDE 7 – İnşaata Başlama ve Bitim Tarihleri

Bedelsiz irtifak hakkı konusu taşınmazın hak lehtarına tesliminden itibaren en geç bir yıl içinde inşaata başlanacak ve inşaat ……. tarihine kadar bitirilecektir.

MADDE 8 – Plân ve Projeye Uygunluk

Bedelsiz irtifak hakkı konusu taşınmazın üzerinde inşa edilecek yapı ve tesisler hak lehtarı tarafından plân ve projesine uygun olarak yaptırılacaktır.

Bedelsiz irtifak hakkı kurulan alan sınırları dışında kalan yerlerde inşaat yapılmayacaktır.

MADDE 9 – İnşaatın ve İşletmenin Kontrolü

İlgili idare inşaat aşamasında ve işletme süresince bedelsiz irtifak hakkı konusu taşınmazın üzerindeki bütün yapı ve tesisleri kontrol etmeye veya ettirmeye yetkilidir. Bu sırada belirlenecek hata ve noksanlıklar, ilgili idarelerce saptanacak süre ve şartlarla hak lehtarı tarafından tamamlanacaktır.

İnşaatın ilgili idarelerce belirlenen süre içerisinde projeye uygun olarak tamamlanmasını müteakip, ilgili idarelerin yapacağı kontrollerde tesisin onarımının gerektiği saptandığı takdirde masrafı hak lehtarı tarafından karşılanmak koşuluyla gerekli onarım hak lehtarınca yapılacak ve ilgili idareden hiçbir bedel talebinde bulunulmayacaktır.

MADDE 10 – Vergi, Resim, Harç, Prim ve Benzeri Malî Yükümlülükler

Bedelsiz irtifak hakkının tapuya tescili, devri ve terkini, yapı ve tesislerin inşası ve kullanımı için Maliye Bakanlığı, mahallî idareler ve benzeri kuruluşlara ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç, prim ve benzeri malî yükümlülükler hak lehtarı tarafından karşılanacaktır.

MADDE 11 – Alt Yapı Giderlerine Katılma

Bedelsiz irtifak hakkı konusu arazinin bulunduğu alanlarda belediye hizmetlerinin ilgili belediyece, diğer hizmetlerin ilgili kuruluşlarca karşılanmaması hâlinde bu hizmetlerin görülmesi için kurulacak idarenin kararlarına kesinlikle uyulacak ve talep edilen katkı payları hak lehtarınca ödenecektir.

MADDE 12 – Çevrenin Korunması ve Kullanılması

Bedelsiz irtifak hakkı kurulan taşınmazın kullanılması sırasında çevre kirletilmeyecek ve çevre kirliliğinin önlenmesi için gereken önlemler alınacak ve bu konudaki mevzuata titizlikle uyulacaktır.

MADDE 13 – Bedelsiz İrtifak Hakkının Devri

Yatırımın faaliyete geçmesinden sonra bedelsiz olarak tesis edilen bağımsız ve sürekli nitelikli irtifak hakkı başka bir gerçek veya tüzel kişiliğe devredilebilir. Ancak devreden yatırımcı devir işlemi sırasında devir alan gerçek ya da tüzel kişiyi devir tarihinden itibaren en geç 1 ay içinde ilgili idare ile yeni sözleşme yapması gerektiğini bildirecek ve bu konuda uyaracaktır.

MADDE 14 – Bedelsiz İrtifak Hakkının Son Bulması

Bedelsiz irtifak hakkı tanınan süre sonunda bitecektir. Üzerinde irtifak hakkı kurulan alan, süresi sonunda üzerindeki bütün yapı ve tesisleriyle beraber sağlam ve işler durumda ilgili idarelere teslim edilecektir. Bunun için şirket veya bir başka üçüncü kişi veya kuruluş tarafından herhangi bir hak, tazminat veya bedel talep edilemeyecektir.

MADDE 15 – Bedelsiz İrtifak Hakkının İptali

Bu sözleşmenin 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12 nci maddelerindeki yazılı şartlara uyulmaması, yatırımcı tarafından, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin tamamlanmadığının veya taşınmazın üzerine yatırıma başlama tarihinden itibaren bir yıl içinde herhangi bir yatırım yapılmadığının ya da işletmeye geçtikten sonra faaliyetin sona erdirildiğinin tespiti, irtifak hakkı sözleşmesinin ağır şekilde ihlâli sayılır ve bu durumda herhangi bir yargı kararı aranmaksızın irtifak hakkı iptal edilerek taşınmaz üzerindeki muhdesat, zemin maliki idareye intikal eder.

Bu durumda ilgili idarenin talebi üzerine irtifak hakkı tapu idarelerince resen terkin edilir ve taşınmazın carî yıl proje maliyet bedelinin yüzde biri oranında tazminat alınır.

Yatırımcı, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın ilgili idarece alınacak bedelsiz irtifak hakkının iptal edildiğinin bildirim tarihinden itibaren bedelsiz irtifak hakkı verilen taşınmazı otuz gün içinde tahliye ederek boşaltmak zorundadır.

MADDE 16 – Bedelsiz İrtifak Hakkının Bedelli İrtifak Hakkına Dönüştürülmesi

Yatırımcı tarafından, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin gerçekleştirilmesine rağmen yatırımın tamamlanmaması veya öngörülen istihdam sayısına yüzde onu aşan oranda uyulmaması hâlinde ise, bedelsiz olarak kurulmuş olan irtifak hakkı bedelliye dönüştürülür.

Bu durumda yıllık irtifak hakkı bedeli, yatırımın carî yıl proje maliyet bedelinin binde beşidir.

Bedelli irtifak hakkı dönüşümüne, tebliği tarihinden itibaren yatırımcı tarafından altmış gün içerisinde yanaşılmaması hâlinde, bedelsiz irtifak hakkı iptal edilerek taşınmaz üzerindeki muhdesatlar sağlam ve işler durumda herhangi bir tazminat veya bedel ödenmeksizin zemin maliki idareye intikal eder ve yatırımcıdan taşınmazın carî yıl proje maliyet bedelinin yüzde biri oranında tazminat alınır.

MADDE 17 – Tahliye

Yatırımcı, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın ilgili idarece alınacak bedelsiz irtifak hakkının iptal edildiğinin bildirim tarihinden itibaren bedelsiz irtifak hakkı verilen taşınmazı otuz gün içinde tahliye ederek boşaltmak zorundadır.

MADDE 18 – Sorumluluk

Hak lehtarı hakkın tapuya tescil edildiği tarihten itibaren taşınmazın ilgili idareye fiilen teslim edileceği güne kadar çevreye verebileceği her türlü zarar ve ziyandan (kaza dahi olsa) idarî, malî ve cezaî açıdan sorumludur.

MADDE 19 – Mücbir Sebepler

Bu sözleşme hükümlerine göre öngörülen sürelerin hesabında;

1 – Tabiî afetler (yangın, zelzele, su baskını vs.),

2 – Ülkede genel veya işin yapıldığı yerde kısmî seferberlik ilânı,

3 – Genel ve kısmî grev, lokavt gibi kısmî hak kullanımından doğan imkânsızlıkların meydana gelmesi,

4 – Bulaşıcı hastalık, salgın gibi olayların çıkması,

ile yatırım sürecini etkileyen ve önceden öngörülemeyen benzer mücbir sebepler nedeniyle geçen süreler dikkate alınmaz.

MADDE 20 – Uygulanacak Hükümler

Bu sözleşmede belirtilmeyen hâllerde ilgili mevzuat uygulanacaktır.

MADDE 21 – Husumetin Kabulü

Bedelsizi irtifak hakkı ile ilgili olarak açılmış ya da açılacak her türlü davaya ilişkin husumeti hak lehtarı karşılayacak, açılan davaları öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde yazılı olarak ilgili idareye bildirilecektir. Bildirilmemesinden dolayı ilgili idareler aleyhine doğabilecek her türlü zarar ziyandan hak lehtarı ilgili idarelere karşı sorumlu olacaktır. Davaya ilgili idare temsilcisi katılsın veya katılmasın dava ilgili idare veya hak lehtarı aleyhine sonuçlanacak olursa hak lehtarı ilgili idareden uğradığı veya uğrayacağı zarar ziyana ve kâr kaybına karşı herhangi bir tazminat, hak, bedel ve benzeri bir şey istemeyecektir.

Ayrıca, üzerinde bedelsiz irtifak hakkı kurulan taşınmazla ilgili olarak hak lehtarı aleyhine açılacak her türlü dava hak lehtarı tarafından HUMK hükümleri uyarınca 15 gün içinde ilgili idareye ihbar edilecektir.

MADDE 22 – Hafriyat Sırasında Bulunacak Kültür Varlıkları

Projenin uygulanması sırasında kültür varlıklarına rastlanıldığında kazı işlemleri derhâl durdurulacak, bulunan varlıklar kazı yerinde muhafaza edilecek ve durumdan en yakın mülkî amirlik derhâl haberdar edilecektir.

MADDE 23 – Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri

Uyuşmazlıkların çözüm yeri, taşınmazın bulunduğu ilçedeki icra daireleri ve mahkemeleridir.

İLGİLİ İDARE YETKİLİSİ                                                                  HAK LEHTARI

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın